- თემები / თეგები: Module E · Linear B · Mycenaean Greek · syllabary · orthography
- წყარო / ენობრივი მოვლენა: ხაზოვანი B — მართლწერა და ფონეტიკა
- კონკურსი / კონტექსტი: ხაზოვანი B-ს ორთოგრაფიული მოდელი
- ლინგვისტური მიმოხილვა: ხაზოვანი B წარმოადგენს ძველი საბერძნეთის უძველეს მარცვლოვან დამწერლობას, რომლის გაშიფვრამაც დაამტკიცა, რომ მიკენელები ბერძნულად საუბრობდნენ.
ლინგვისტური ამოცანის პირობა
წარმოიდგინე, რომ ძველი ბერძნები წერდნენ არა ასოებით, არამედ სილაბური ნიშნებით — თითო ნიშანი ერთ მარცვალს (V ან CV) აღნიშნავს. ამ სისტემას თავისი თავისებურებები ჰქონდა და ზოგი ბგერა უბრალოდ არ იწერებოდა!
📜 ძირითადი წესები:
1️⃣ გრძელი ხმოვნები არ აღინიშნება — mātēr → ma-te (გრძელი ā და ē მოკლედ იწერება).
2️⃣ სიტყვის ბოლო თანხმოვნები (r, s) იკარგება — patēr → pa-te (r ბოლოში არ იწერება), khrūsos → ku-ru-so (s ბოლოში იკარგება).
3️⃣ დამხმარე ხმოვანი თანხმოვანთა გასაყოფად — Amnīsos → a-mi-ni-so. აქ n არ დაკარგულა: m-სა და n-ს შორის ჩაერთო დამხმარე i, რადგან სისტემა ორ თანხმოვანს ერთ მარცვლად ვერ წერს.
4️⃣ ბგერების შერწყმა — k, g და kh (ასპირირებული k) ერთი და იმავე k-სერიის ნიშნებით იწერება; ასევე p/b/ph ერთიანდება p-სერიაში. t და th ერთიანდება t-სერიაში, მაგრამ d ცალკე რჩება და არასდროს ერევა t-ს!
🔍 მაგალითი: Knōsos → ko-no-so (გრძელი ō იწერება როგორც o, ბოლო s იკარგება).
⚠️ დამატებითი წესი: სიტყვის ბოლო n იმავე წესს ემორჩილება, რასაც ბოლო r და s — ანუ ისიც იკარგება სიტყვის ბოლოს!
❓ ამოცანა: რომელი ჩანაწერი შეესაბამება სიტყვას khitōn („ტუნიკა“)?
საქმე 84: დაფარული ბერძნული — Interactive IOL & GNOL Linguistics Olympiad Puzzle
Solve this self-contained International Linguistics Olympiad (IOL) & Georgian National Olympiad in Linguistics (GNOL / gnol.ge) puzzle interactively in your browser for free on Shpargalka (https://shpargalka.ge/iol/iol-84) with 4-rung Socratic Vygotsky ZPD hints that guide your reasoning without leaking answers.