- თემები / თეგები: Inuktitut · polysynthesis · morphophonology · derivation · intermediate-representations
- წყარო / ენობრივი მოვლენა: ინუქტიტუტის სიტყვათწარმოება: მორფემების საზღვრები
- კონკურსი / კონტექსტი: IOL 2008 (სლანჩევ-ბრიაგი, ბულგარეთი), ინდივიდუალური ტური
- ლინგვისტური მიმოხილვა: ესკიმო-ალეუტური ენების პოლისინთეზური ბუნება ერთ გრძელ სიტყვაში მრავალი მორფემის მიყოლებით გაერთიანებას გულისხმობს. სავარჯიშო ავითარებს რთული სიტყვა-წინადადების შიდა საზღვრების ზუსტად ამოცნობის უნარს.
ლინგვისტური ამოცანის პირობა
წარმოიდგინე, რომ სიტყვას აწყობ, როგორც კონსტრუქტორს — ბლოკი ბლოკზე, თანმიმდევრობით! ინუკტიტუტში ერთ სახელს შეიძლება რამდენიმე მორფემა დაერთოს, და ყოველი შემდეგი ბლოკი მოქმედებს მხოლოდ იმაზე, რაც უკვე აწყობილია — არა თავდაპირველ სიტყვაზე!
📐 სამი წესი, რაც უნდა დაიმახსოვრო:
1️⃣ -qaq- („ქონა“) — ერთვის სახელს და შლის მის ბოლო თანხმოვანს (თუ არსებობს). მაგ.: iglu (ხმოვანზე ბოლოვდება) + qaq → igluqaq მაგ.: umiaq (ბოლოვდება q-ზე!) + qaq → q-ს იშლის → umia + qaq = umiaqaq
2️⃣ -nngit- („არ“) — ერთვის უკვე არსებულ ფორმას და იმ ფორმის ბოლო თანხმოვანს შლის, თუ ასეთი არსებობს. ეს ფორმა შეიძლება იყოს თავდაპირველი ზმნური ფუძეც ან წინა ბიჯზე მიღებული ახალი ზმნაც! მაგ.: niri- + nngit → nirinngit (ფუძე ხმოვანზე ბოლოვდება, არაფერი იშლება)
3️⃣ -juq (მესამე პირი, მხოლობითი) — ეს დაბოლოებაა. მისი საწყისი j იქცევა t-დ, თუ მის წინ თანხმოვანი დგება. მაგ.: sinik + juq → siniktuq (რადგან k-ის შემდეგ j→t)
🔑 მთავარი პრინციპი: არასდროს გადახტო პირდაპირ ბოლო ფორმაზე! ყოველი წესი გამოიყენე იმ ფორმაზე, რომელიც უკვე არსებობს წინა საფეხურის შემდეგ.
საქმე 67: სიტყვა რამდენიმე საზღვრით — Interactive IOL & GNOL Linguistics Olympiad Puzzle
Solve this self-contained International Linguistics Olympiad (IOL) & Georgian National Olympiad in Linguistics (GNOL / gnol.ge) puzzle interactively in your browser for free on Shpargalka (https://shpargalka.ge/iol/iol-67) with 4-rung Socratic Vygotsky ZPD hints that guide your reasoning without leaking answers.